Thủ tục thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn : Cần giấy tờ gì ? Nộp ở đâu ?

122

Nhiều người nghĩ rằng, sau khi đã được Tòa án giao trực tiếp nuôi con thì đã “thắng” trong cuộc chiến giành quyền nuôi con và quyết định đó không thể bị thay đổi. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, quyền được trực tiếp nuôi con không phải lúc nào cũng cố định, vì nhiều lý do khác nhau, nhiều trường hợp đã bị thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn.

Làm cách nào để thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn ?
Làm cách nào để thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn ?

1. Giành lại quyền nuôi con sau khi có bản án, quyết định của Tòa ?

Quyền được trực tiếp nuôi con không phải lúc nào cũng cố định. Trong các trường hợp được quy định tại Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 sau đây có thể được thay đổi quyền nuôi con sau khi Tòa án đã có quyết định:

– Khi cha mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người nuôi con.

– Nếu con trên 7 tuổi thì khi đổi người nuôi con phải hỏi ý kiến của con.

– Cha hoặc mẹ có quyền yêu cầu nếu thấy người còn lại không còn đủ khả năng và điều kiện để chăm sóc và mang đến cho con lợi ích tốt nhất nữa.

– Nếu cả cha mẹ đều không có đủ điều kiện để nuôi dạy con thì Tòa sẽ quyết định trao quyền nuôi con cho người giám hộ

“Xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi”, tức trong quá trình phán quyết ai sẽ là người nuôi con sau khi ly hôn, Thẩm phán phụ trách phiên tòa giải quyết ly hôn là người có thẩm quyền lấy ý kiến trẻ từ đủ 07 tuổi về việc muốn sống với cha hay với mẹ. Trên thực tế, ý kiến của con thường chỉ mang tính định hướng, tham khảo, là một phần để Tòa án xem xét đi đến quyết định, không có ý nghĩa hoàn toàn quyết định.

2. Ai được yêu cầu thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn ?

Khoản 1 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định:

Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Theo quy định này, người có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn là cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức khác.

Trong đó, căn cứ khoản 5 Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình, nếu người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp nuôi con thì các cá nhân, tổ chức sau đây có quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con gồm:

– Người thân thích. Khoản 19 Điều 3 Luật Hôn nhân và Gia đình giải thích, đây là người có quan hệ hôn nhân, nuôi dưỡng, có cùng dòng máu về trực hệ và có họ trong phạm vi ba đời. Do đó, người thân thích có thể là ông, bà, …

– Cơ quan quản lý Nhà nước về gia đình, trẻ em: Ủy ban nhân dân cấp huyện, cấp tỉnh; Sở Lao động, Thương binh và Xã hội; Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch…

– Hội Liên hiệp phụ nữ.

3. Thủ tục thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn thực hiện thế nào ?

Việc thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn là một trong những thủ tục tố tụng dân sự. Do đó, thủ tục này được thực hiện theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự như sau:

a. Nộp hồ sơ tại đâu?

Theo quy định tại Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình, việc thay đổi quyền nuôi con sau khi ly hôn có thể là vụ án tranh chấp nếu cha, mẹ không thỏa thuận được hoặc do người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện dẫn đến người còn lại hoặc cá nhân, tổ chức khác phải khởi kiện để thay đổi người nuôi con.

Theo đó, tranh chấp (không thỏa thuận được mà phải khởi kiện) hay yêu cầu (thỏa thuận được) về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn đều thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

Căn cứ khoản 1 và khoản 2 Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết việc tranh chấp hoặc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con.

Đồng thời, điểm i khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 quy định:

i) Tòa án nơi một trong các bên thoả thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận sự thoả thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

Trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn thì Tòa án nơi người con đang cư trú có thẩm quyền giải quyết;

Như vậy, thẩm quyền giải quyết thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn là Tòa án nhân dân cấp huyện nơi một trong hai bên thỏa thuận thay đổi nuôi con cư trú, làm việc hoặc Tòa án cấp huyện nơi người con đang cư trú.

b. Hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm giấy tờ gì?

– Đơn yêu cầu thay đổi quyền nuôi con hoặc đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi quyền nuôi con.

– Quyết định, bản án ly hôn đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

– Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân/Hộ chiếu còn hạn, sổ hộ khẩu.

– Giấy khai sinh của con.

– Các chứng cứ chứng minh cho việc khởi kiện thay đổi quyền trực tiếp nuôi con (áp dụng trong trường hợp hai bên không thỏa thuận được hoặc khởi kiện thay đổi quyền nuôi con khi người đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện để nuôi con).

c. Thời gian giải quyết bao lâu?

Tùy vào từng hình thức yêu cầu thay đổi người nuôi con sau ly hôn sẽ quyết định thời gian giải quyết nhanh hay chậm:

– Khởi kiện (do các bên tranh chấp, không thỏa thuận được): thời gian giải quyết sẽ là 04 – 06 tháng.

– Yêu cầu (do các bên thỏa thuận): thời gian giải quyết sẽ là 01 – 02 tháng.

d. Mất phí, lệ phí là bao nhiêu?

Theo Nghị quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14, án phí và lệ phí thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn đều là 300.000 đồng.

4. Thay đổi quyền nuôi con khi ly hôn, cần phải chứng minh điều gì ?

a. Chứng minh điều kiện về vật chất

– Có điều kiện tài chính, bằng việc chứng minh mình có thu nhập đảm bảo nuôi con như bảng lương, sổ tiết kiệm, tài khoản ngân hàng, doanh thu bán hàng…. Tòa án sẽ xem xét mức thu nhập bình quân hàng tháng của bạn, sự ổn định trong nghề nghiệp, nguồn thu nhập đó được tạo ra có hợp pháp hay không ?…Tất nhiên, không phải cứ người nào có tài chính tốt hơn sẽ giành được quyền nuôi con. Nhưng nếu bạn không chứng minh được thu nhập của mình đảm bảo việc nuôi con thì đây chắc chắn sẽ là một điều bất lợi đối với bạn trong việc giành quyền nuôi con khi ly hôn.

– Có chỗ ở ổn định, bằng việc chứng minh mình có nhà riêng hoặc nếu không có nhà riêng thì có hợp đồng thuê nhà dài hạn.

b. Chứng minh điều kiện về tinh thần

– Tình cảm, thời gian chăm sóc : Tòa án sẽ xem xét điều kiện công việc của bạn có thường xuyên đi sớm, về muộn, bạn có đảm bảo để chăm sóc con khi cần thiết hay không?

– Đạo đức, nhân phẩm : Tòa án sẽ xem xét cách giáo dục con cái của bạn qua lối sống, cũng như quan hệ của bạn đối với gia đình, đối với xã hội, đối với đồng nghiệp. Tình yêu thương của bạn dành cho con cũng là một yếu tố để xem xét.

– Các yếu tố về tinh thần khác : Đó là điều kiện vui chơi giải trí giúp con phát triển lành mạnh, trong sáng.

c. Chứng minh đối phương không đáp ứng điều kiện giành quyền nuôi con

Cùng với việc chứng minh mình đủ điều kiện để giành quyền nuôi con thì phải chứng minh điều ngược lại ở đối phương. Cụ thể :

– Trong thời gian đang chung sống, đối phương không quan tâm đến con, hay đánh đập, bạo lực với con về tinh thần và thể xác, ngăn cản, không tạo điều kiện cho con được phát triển thể chất và tinh thần… ảnh hưởng sâu sắc đến việc phát triển toàn diện của con.

– Chứng cứ chứng minh nguyên nhân ly hôn là do lỗi của đối phương ví dụ như ngoại tình, bạo lực gia đình, nghiện hút, nợ nần bài bạc … và nếu để con sống chung với đối phương sẽ ảnh hưởng đến việc hình thành nhân cách của con…

Không chỉ phải chứng minh khi ly hôn mà cả sau khi đã ly hôn, nếu muốn giành lại quyền nuôi con, hai bên đều phải chứng minh đặc biệt là bên có yêu cầu. Bên có yêu cầu thì phải chứng minh bên đang trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện, bên nuôi con thì phải chứng minh mình vẫn đang nuôi con tốt.

Thu thập bằng chứng để chứng minh là vô cùng quan trọng, bởi vì, cung cấp bằng chứng đầy đủ và có tính thuyết phục thì khả năng giành được quyền nuôi con khi ly hôn hoặc thay đổi quyền nuôi con sau ly hôn sẽ càng cao.

Xem thêm : Làm sao để giành quyền nuôi cả hai con khi ly hôn ?

Hãy nhấc máy và gọi 0904 902 429 hoặc 0913 597 479 để trao đổi trực tiếp với luật sư tư vấn. Mọi vướng mắc của bạn về thủ tục ly hôn – tranh chấp tài sản – giành quyền nuôi con sẽ được hỗ trợ nhiệt tình và nhanh chóng.